TÌNH HÌNH NỘI THƯƠNG TP HÀ NỘI QUÝ I NĂM 2012
1. Hoạt động nội thương TP Hà Nội Quý I/2012
2 tháng đầu năm 2012, tổng mức bán hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng xã hội đạt 226.622,1 tỷ đồng, tăng 19,3% so cùng kỳ, trong đó, tổng mức bán lẻ tăng 18,6 %.
Trong tháng 1, tổng mức lưu chuyến hàng hóa bán ra và doanh thu dịch vụ có tăng so với tháng trước nhưng mức tăng nhẹ (đạt 103.082 tỷ đồng, tăng 2.2% so với tháng trước). Trong đó tổng mức bán lẻ đạt 25.598 tỷ đồng, tăng 3,9% so tháng trước và tăng 24,7% so cùng kỳ. Sang đến tháng 2, do đây là thời điểm sau tết Nguyên đán nên nhu cầu mua sắm, tiêu dùng có xu hướng chững lại. tổng mức bán hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng xã hội bằng 94,7% so với tháng trước. Tổng mức bán lẻ cũng giảm hơn, đạt 25.588 tỷ đồng, bằng 94,1% so tháng trước.
Trong tháng 1, đây là thời điểm sức mua tăng, giá cả cũng nhích lên theo qui luật do đây là tháng Tết Nguyên đán. Thực phẩm vẫn là một mặt hàng tăng giá điển hình. Nhóm hàng thực phẩm tăng giá do nhu cầu tiêu dùng trước và sau Tết. Tuy nhiên mức tăng được đánh giá là không cao so với mọi năm, có nhóm giữ nguyên giá hoặc tăng ít do lượng hàng hóa dồi dào cộng với sự bình ổn giá của Thành phố. Thường thì tháng 1 chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của cả nước tăng từ 2- 4% so với tháng trước, nhưng năm nay chỉ số CPI tháng 1/2012 của Hà Nội chỉ tăng 0.96% so với tháng trước. Doanh số bán lẻ trong tháng 1 chỉ tăng 4% so với tháng trước. Nhiều đánh giá cho rằng, năm nay người dân ăn tết “ tiết kiệm” hơn mọi năm. Các chuyên gia kinh tế thì cho rằng, thị trường Tết năm nay kém sôi động hơn mọi năm do kinh tế khó khăn và do sự thay đổi xu hướng sắm Tết.
Trong tháng 2, giá cả các mặt hàng nhóm thực phẩm đã có xu hướng giảm hơn. Giá nhiều mặt hàng thực phẩm trước đó có những mặt hàng thuộc nhóm hàng thực phẩm đội thêm 50-70% giá trong dịp Tết hoặc sát Rằm thì đã hạ dần về mức giá cao hơn ngày thường 20-30%, đặc biệt rau xanh đã trở về giá trước đây do nguồn cung dồi dào. Cụ thể, tại các chợ Ngã Tư Sở, chợ Thành Công, chợ Nghĩa Tân, chợ Đồng Xa... giá thịt lợn mông khoảng 120.000-130.000 đồng/kg, giá sườn non 130.000-140.000 đồng/kg, nạc thăn 150.000 đồng/kg, thịt bò 240.000-250.000 đồng/kg, cá rô phi có giá 60.000-70.000 đồng/kg, cá trắm 120.000-150.000 đồng/kg, tôm sú 400.000 đồng/kg... Giá các sản phẩm này tăng khoảng 20 - 30% so với ngày thường. Giá rau, củ, quả đã trở lại mức như ngày thường do thời tiết ấm lên, nguồn cung dồi dào. (Nguồn: ktđt.com.vn)
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2/2012 của Hà Nội tăng 1,45% so tháng trước và tăng 15,64% so với cùng kỳ năm trước. Tháng này có 10 nhóm hàng tăng, chỉ có nhóm hàng bưu chính viễn thông là giữ nguyên so tháng trước. Chỉ số giá tháng này vẫn chịu tác động lớn từ xu hướng giá tăng ở 2 nhóm mặt hàng. Nhóm mặt hàng nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng (tăng 2,79%). Tiếp đến là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống (tăng 2,32%), trong đó thực phẩm có mức tăng cao do tác động từ tăng giá thịt bò, lợn, gia cầm, thủy sản và một số loại rau, quả tiêu dùng nhiều dịp Tết nên ra Tết nguồn cung còn hạn chế trong khi nhu cầu tiêu dùng cao dẫn đến giá các mặt hàng này tăng. Tuy nhiên, chỉ số giá lương thực tại Hà Nội cũng không có nhiều biến động (tăng 0,12%).
Trong 2 tuần đầu tháng 3, sau việc tăng giá gas và giá xăng, dầu thì các mặt hàng tiêu dùng, đặc biệt là thực phẩm đã tăng giá theo và dự báo sẽ tăng mạnh vào tuần cuối tháng 3 và các tháng trong Quý II. Trong khi đó dịch cúm gia cầm, dịch bệnh trên gia súc chưa thấy dấu hiệu suy giảm. Riêng với mặt hàng thịt, đến thời điểm này đã có thể thấy khả năng tăng giá mạnh trong thời gian tới,
Gas: Trong 2 tháng đầu năm, gas là một mặt hàng tăng giá liên tục. Từ 1/2/2012 giá gas trong nước đồng loạt tăng mạnh (tăng khoảng trên 40.000 đồng/bình 12 kg) tuy nhiên giá gas đã giảm bớt từ ngày mùng 10/2, hiện giá gas trong nước được bán ra từ 423.000 đồng đến 450.000 đồng/bình tùy từng hãng. Theo Hiệp hội Gas Việt Nam cho biết thì nguyên nhân do : cơ cấu tính giá gas trong nước phụ thuộc vào giá gas thế giới và thường tăng cao vào mùa Đông. Ngoài ra do ảnh hưởng từ việc tổ chức thị trường
Xăng dầu: 16h00 ngày 7/3/2012, Bộ Tài Chính đã điều chỉnh mức giá xăng dầu, việc tăng giá xăng lên tới 2.100 đồng/lít mặc dù không bất ngờ nhưng việc tăng giá xăng dầu khiến người tiêu dùng lo ngại nhiều mặt hàng khác tăng theo. Giá bán lẻ các mặt hàng xăng A92 sẽ tăng 2.100 đồng một lít, lên mức 22.900 đồng/lít. Khác với những lần tăng giá xăng trước đây, lần này người dân không hề bất ngờ. Hầu hết trạm xăng lớn nhỏ đều bán với giá mới đúng thời điểm được phép tăng và không có biến động lớn. Các mặt hàng dầu hỏa, diesel, mazút cũng tăng giá từ 600 - 2.000 đồng/lít. Theo tính toán, với mức tăng của xăng là gần 10%, diesel 4,5%, dầu hỏa 2,97%, mazut 11,9% thì bình quân tổng xăng dầu tăng khoảng 7,3%. Như vậy giá xăng dầu tăng sẽ có tác động tới chỉ số giá tiêu dùng năm 2012 là khoảng 0,85%, trong đó tác động trực tiếp là 0,24%, tác động gián tiếp đến các ngành sử dụng xăng dầu là 0,61%. (Cục trưởng Cục quản lý giá (Bộ Tài chính) Nguyễn Tiến Thỏa). Tuy không bất ngờ, nhưng tâm lý lo ngại giá cả hàng hoá tiêu dùng tăng theo giá xăng dầu đã bắt đầu xuất hiện. Điều băn khoăn nhất của của người dân là đằng sau giá xăng dầu tăng cao, hàng loạt các mặt hàng khác cũng lên giá theo. Với mức tăng giá xăng dầu như vừa qua sẽ có những tác động nhất định đến sản xuất kinh doanh. Đối với ngành giao thông vận tải, theo tính toán ôtô, trong chi phí cước giao thông vận tải có 40% là xăng dầu, nếu bình quân giá xăng dầu tăng 7,3% thì chỉ được tăng 3% giá cước nhưng nếu lợi dụng để tăng 7% theo giá xăng dầu là sai. Những việc như thế phải được kiểm tra kiểm soát chặt chẽ tránh gây những tác động lan tỏa không đúng với việc đầu vào tăng.
Thời điểm sau Tết bao giờ cũng là thời điểm xả hàng của các DN, nhiều mặt hàng bán hạ giá, giá thanh lý. Điển hình là mặt hàng bánh kẹo và mặt hàng quần áo. Do kinh tế khó khăn và do sự thay đổi xu hướng sắm Tết, người dân mua hạn chế về số lượng hơn mọi năm, nên lượng bánh kẹo còn tồn d rất nhiều. Sau Tết các mặt hàng bánh kẹo giảm giá từ 30% - 40%. Mặt hàng quần áo cũng là một trong những mặt hàng giảm giá nhiều sau Tết, do nguyên nhân những người kinh doanh muốn bán hết hàng tồn Thu Đông. Hàng loạt các biển hiệu sall, giảm giá, thanh trên khắp các tuyến phố, siêu thị, trung tâm thương mại tại HN. Nguyên nhân của tình trạng tồn đọng hàng hóa sau tết, thứ nhất do sức tiêu thụ năm nay thấp hơn nhiều so với những năm trước vì kinh tế khó khăn và người tiêu dùng đang ứng phó rất thông minh với sự khó khăn này đó là cắt giảm tối đa cho những sản phẩm cao cấp như bánh kẹo hộp, đồ uống cao cấp, mua sắm quần áo một cách không cần thiết; thứ hai là do năm nay Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán gần nhau nên chỉ bán được một vụ; thứ ba là cách thức chi tiêu Tết của người tiêu dùng đang có sự thay đổi, họ bỏ ra các chi phí cho nghỉ ngơi, du lịch, du xuân nhiều hơn thay vì đổ xô đi mua sắm như trước đây.
Dự báo tình hình thị trường trong quý II /2012:
Nhóm lương thực: Nguồn cung gạo thị trường hiện khá dồi dào và ổn định đủ cung cấp cho thị trường Hà Nội. Dự báo trong thời gian tới giá gạo vẫn ổn định
Nhóm hàng thực phẩm: tình hình dịch biễn đang diễn ra phức tạp, nên trng quý II dự báo lượng thực phẩm sẽ có xu hướng thiếu hụt, vì vậy giá các mặt hàng thực phẩm gia súc, gia cầm có xu hướng tăng.
Nhóm, rau, củ, quả: Thời điểm này thời tiết đã không còn những đợt rét đậm, rét hại kéo dài nên không ảnh hưởng đến sức tăng trưởng của rau, củ, quả. Vì vậy, nguồn cung về mặt hàng này sẽ ổn định, giá cả trở lại mức bình thường.
Việc điều chỉnh giá xăng, dầu tăng sẽ kéo theo giá các ngành khác cũng tăng theo. Giá xăng, dầu tăng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến ngành GTVT, du lịch, hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều DN. Bên cạnh đó, dịch bệnh gia súc, gia cầm sẽ ảnh hưởng đến sản lượng thực phẩm cũng cấp cho TP. Do vậy, tôi cho rằng, trong tháng 4 giá các loại thực phẩm gia súc, gia cầm sẽ tăng. Dự báo CPI tháng 3/2012 là 1,8 % , CPI tháng 4/2012 sẽ ở mức 2,0% trở lên
2. Công tác bình ổn giá
"Bình ổn giá" là một chương trình lớn của Nhà nước, từ mấy năm nay được triển khai mạnh ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Trong năm 2011, việc thực hiện bình ổn giá diễn ra bình thường dù người tiêu dùng cũng đã có ý kiến nhiều chiều về tác dụng, hiệu quả. Nhưng qua dịp Tết Nguyên đán Nhâm Thìn - thời điểm tiêu dùng lớn nhất trong năm, ở Hà Nội, hiệu quả của chương trình này là chưa cao…475 tỷ đồng giá trị hàng hóa bình ổn của Hà Nội cả năm 2011 so với 24.000 tỷ đồng giá trị hàng hóa xã hội luân chuyển trong tháng Tết, cho thấy số lượng hàng bình ổn giá còn quá ít ỏi so với tồng lượng hàng hóa tiêu dùng của TP. Việc 15 doanh nghiệp tham gia chương trình đã tổ chức bán hàng tại 665 điểm (gấp đôi so với năm 2010), trong đó 304 điểm bán hàng ở khu vực ngoại thành, 68 điểm bán hàng tại các chợ truyền thống, 6 điểm bán hàng tại các khu công nghiệp và đưa hàng bình ổn tới 50 bếp ăn tập thể của các trường học, các công ty trên địa bàn để phục vụ khoảng 25.000 đối tượng thu nhập thấp... đã là cố gắng rất lớn song so với nhu cầu thực của xã hội thì còn chưa đáp ứng được.
Hà Nội trung tâm kinh tế lớn của đất nước, chịu tác động rất lớn từ những biến động kinh tế trong nước và thế giới nhưng mức tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân cả năm 2011 của Hà Nội là 17,98%, thấp hơn so với mức tăng CPI bình quân 18,12% của cả nước. Đây là minh chứng rõ nét nhất về hiệu quả thực hiện chương trình bình ổn giá của Hà Nội. Bình ổn giá cần sự tham gia của các doanh nghiệp cũng như các cấp, ngành chức năng để có hiệu quả đúng như ý nghĩa của chương trình Trong năm 2012, hy vọng công tác này sẽ vẫn được chú trọng tới, và có kết quả khả quan hơn nữa.
Ngày từ tháng đầu tiên năm 2012, Chương trình "Trung tâm thương mại lưu động bán hàng bình ổn giá" phục vụ Tết Nguyên đán 2012 (tổ chức từ ngày 9 - 18/1/2012) tại 9 quận, huyện như: Thạch Thất, Hoàng Mai, Gia Lâm, Phúc Thọ, Ba Vì, Thanh Trì, Ứng Hòa, Sóc Sơn, Chương Mỹ, ... với quy mô mỗi điểm bán hàng từ 1.000 - 2.000m2. Với sự tham gia của hơn 50 doanh nghiệp như: Tổng Công ty Thương mại Hà Nội, Tập đoàn Dệt may Việt Nam, Công ty Kinh Đô, Tràng An, Trung Thành, Việt Hà, Big C, Saigon Coop, Lan Chi Mart. Hưởng ứng Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam", trong cơ cấu hàng hóa của các doanh nghiệp đa phần là hàng Việt Nam chất lượng cao. Các mặt hàng được người tiêu dùng tiêu thụ mạnh chủ yếu là đồ gia dụng, may mặc, lương thực, thực phẩm. Với lượng hàng hóa phong phú, chất lượng đảm bảo, giá bán rẻ hơn thị trường nên các trung tâm thương mại bán hàng lưu động đã nhận được sự hưởng ứng của đông đảo người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp tham gia cũng đẩy mạnh cung ứng 9 mặt hàng tiêu dùng thiết yếu nằm trong chương trình ổn giá của thành phố có giá bán thấp hơn thị trường từ 5 - 10%. 9 mặt hàng năm trong danh mục mặt hàng bình ổn giá bao gồm: gạo, thịt lợn, thịt gà vịt, trứng gia cầm, thực phẩm chế biến, thủy hải sản, dầu ăn, rau củ, đường. Có thể nói các hoạt động của chương trình này đã góp phần không nhỏ vào việc kích thích sản xuất, tiêu thụ hàng hóa trên địa bàn Thủ đô. Bên cạnh việc hỗ trợ doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm, hoạt động này đã có tác dụng hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, phân phối nâng cao, mở rộng hệ thống, tìm kiếm bạn hàng, nhà cung cấp tiềm năng.
3. Doanh nghiệp
Tháng 2, cả nước có 4.502 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh, với số vốn đăng ký 30.660 tỷ đồng, tăng 10% về số doanh nghiệp và 69% về số vốn so với tháng trước đó. Tính chung hai tháng đầu năm 2012, có khoảng 8.699 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh, với tổng số vốn đăng ký khoảng 49.213 tỷ đồng.
Năm 2011, Hà Nội có 18.850 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với số vốn đăng ký khoảng 159.000 tỷ đồng, tuy nhiên tính đến tháng 2/2012 đã có gần 3.200 đơn vị phải ngừng hoạt động vì khủng hoảng kinh tế. Trong 2 tháng đầu năm Hà Nội đã có 169 doanh nghiệp xin giải thể trên địa bàn thành phố, gấp 4,3 lần so với cùng kỳ năm trước . Các khó khăn cơ bản , vướng mắc của các doanhn nghiệp liên quan đến việc giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; nguồn lực tài chính, nhân lực...
Trước những khó khăn từ phía doanh nghiệp trong thời điểm đầu năm 2012, UBND TP Hà Nội đã có văn bản về việc nới rộng đối tượng chính sách được hỗ trợ một phần lãi suất đầu tư. Bên cạnh đó TP cũng đã thống nhất việc chuyển nguồn kinh phí đầu tư và hỗ trợ năm 2011 sang năm 2012 để tiếp tục thực hiện cơ chế hỗ trợ lãi suất sau đầu tư cho các doanh nghiệp. Bên cạnh việc mở rộng đối tượng doanh nghiệp, các dự án thuộc ngành nghề, sản phẩm công nghiệp ưu tiên, công nghiệp mũi nhọn… cũng được xem xét hưởng hỗ trợ. Ngoài ra, TP cũng xem xét việc giảm quy định về doanh thu; Các doanh nghiệp còn nợ bảo hiểm xã hội không quá 2 tháng; Giảm quy định về sử dụng lao động từ trên 1.000 lao động xuống 300 lao động;...Những biện pháp này nhằm giúp các doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, tăng trưởng sản xuất, kinh doanh
Dự án Kết nối và hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ 2011 sau 2 vòng tuyển chọn đã chọn ra được 50 doanh nghiệp tại TP HCM và Hà Nội để hỗ trợ. Trong thời gian 10 tháng từ 19.2 đến 16.12 các doanh nghiệp này sẽ được Ban cố vấn của dự án là các chuyên gia kinh tế , thành viên ban quản trị của những tập đoàn lớn trực tiếp cố vấn, trao đổi kinh nghiệm. Đây là một trong 38 dự án trên toàn thế giới của Bộ ngoại giao Mỹ chọn hỗ trợ tài chính. Đây là một trong những điều kiện rất tốt để các DN vừa và nhỏ của HN và TP HCM trao đổi, hjc hỏi những kinh nghiệm quốc tế. (Nguồn: ktdt.com.vn)./.
Nguyễn Hồng Nhung